Na dagen (of eigenlijk: maanden) kritiek over de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) kwam er afgelopen vrijdag verlossend nieuws: de handhaving van de omstreden wet wordt een jaar uitgesteld. Dit zorgde voor opluchting onder zzp’ers, maar schept het ook duidelijkheid?

Afgelopen vrijdag: uitstel van handhaving

Staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) liet vrijdag via een brief aan de Tweede Kamer weten dat hij de handhaving van de Wet DBA uitstelt van 1 januari 2017 naar 1 januari 2018.

Dat betekent dat werkgevers en zelfstandigen niet hoeven te vrezen voor naheffingen – een jaar langer dan ze dachten. De wet wordt overigens wel gehanteerd in een zoektocht naar de “echte kwaadwilligen”, volgens Wiebes.

In de maanden daarvoor werd al duidelijk dat de Wet DBA in de praktijk niet de gewenste effecten had. Hoewel de wet vooral bedoeld is om schijnzelfstandigheid aan te pakken, werden ook legitieme zelfstandigen de dupe van de nieuwe regels. De laatste weken werd de kritiek daarom steeds luider.

De eerste reacties

Het is geen verrassing: men is blij met het uitstel. Verschillende organisaties zetten, vooral vorige week, vraagtekens bij de uitvoering van de wet. Deze reageren allemaal met opluchting op het nieuws.

Zoals al eerder bleek zijn de meningen verdeeld over de toekomst van de wet. ZZP Nederland strijdt fel tegen de wet en vindt dat de onduidelijkheid juist aanblijft: een uitstel van vijf jaar zou beter zijn.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW kreeg met het uitstel precies waar deze vorige week om vroeg. Staatssecretaris Wiebes krijgt dan ook “een pluim” van voorzitter Hans de Boer. FNV Zelfstandigen vroeg niet zozeer om uitstel maar eerder om een verbetering van de huidige uitvoering van de wet en is daarom blij dat de wet wel tot op zekere hoogte wordt gehandhaafd.

Hoe gaan bedrijven hiermee om?

Desondanks meldde de NOS later dit weekend dat het tij waarschijnlijk niet zo snel keert voor zzp’ers. Bedrijven die veel werken met zzp’ers, hebben inmiddels al afscheid genomen en gooien het roer niet snel om, vooral omdat de wet niet zozeer is aangepast maar alleen de handhaving.

Verschillende bedrijven die veel te maken hebben met de Wet DBA geven aan dat het uitstel de situatie alleen maar onduidelijker maakt. Uitzendkrachten en payrollers zijn daardoor toch een steeds aantrekkelijker optie. Andere bedrijven zien het uitstel juist als kans om het komende jaar in ieder geval zonder zorgen te werken met zzp’ers.

De definitie van ondernemerschap

Wat is een ondernemer? Dat is de hamvraag als het gaat om het onderscheid tussen personen die daadwerkelijk als zelfstandige werken en personen met een arbeidsrelatie die meer lijkt op een dienstverband. Het vormt de kern van de wet: hoe definieer je een ondernemer en via welke regels kun je dit controleren?

De verscheidenheid in legitieme zelfstandigen is al zo groot dat het moeilijk is om daar regels voor te maken. De ene zzp’er doet kleine opdrachten bij verschillende opdrachtgevers, een ander werkt voor langere tijd aan een project van één opdrachtgever.

Op naar het volgende kabinet

Hoewel Wiebes gaat proberen om de wet de komende maanden te verbeteren, is het op 15 maart 2017 natuurlijk alweer tijd voor de verkiezingen. Dat betekent dat de herziening van de wet in de praktijk in handen komt van het nieuwe kabinet.

Het is dus de vraag of de Wet DBA hiermee alleen ‘in de ijskast gaat’ of dat het nieuwe kabinet een ander plan trekt en met een nieuwe wet of regeling komt. Eén ding is duidelijk: de Wet DBA is vooralsnog nog niet de oplossing om schijnzelfstandigen te onderscheiden van ‘echte’ zzp’ers.

Lezen hoe het zo ver kwam? We maakten een overzicht van alle gevolgen van de wet.